به قرينه اينكه انزال آن را اختصاص به رسول خدا ( ص ) داده ، و اگر منظور از آن ملائكه نازله در جنگ بدر بود جا داشت اولا بجاى * ( « ما أَنْزَلْنا » ) * بفرمايد « من انزلنا » و يا تعبير ديگرى كه اين معنا را برساند ، و ثانيا بجاى * ( « عَلى عَبْدِنا » ) * بفرمايد : « عليكم » زيرا همانطور كه ملائكه در آن روز براى يارى رسول خدا ( ص ) فرستاده شده بودند همچنين مؤمنين ملازمين ركاب آن حضرت را هم يارى كردند ، هم چنان كه آيه « فَاسْتَجابَ لَكُمْ أَنِّي مُمِدُّكُمْ بِأَلْفٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُرْدِفِينَ » « 1 » و آيه « إِذْ يُوحِي رَبُّكَ إِلَى الْمَلائِكَةِ أَنِّي مَعَكُمْ فَثَبِّتُوا الَّذِينَ آمَنُوا » « 2 » بر آن دلالت دارند ، و نظير آن دو در معنا ، آيه « إِذْ تَقُولُ لِلْمُؤْمِنِينَ ألَنْ يَكْفِيَكُمْ أَنْ يُمِدَّكُمْ رَبُّكُمْ بِثَلاثَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُنْزَلِينَ ، بَلى إِنْ تَصْبِرُوا وَتَتَّقُوا وَيَأْتُوكُمْ مِنْ فَوْرِهِمْ هذا يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ » « 3 » مىباشد . و در التفات از غيبت به تكلم كه در جمله * ( « إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّه وَما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا » ) * به كار رفته اشاره است به بسط لطف الهى بر رسول خدا ( ص ) و ممتاز شدنش به قرب خدا ، و اين اشاره بر كسى پوشيده نيست . و از دقت در بحثى كه در اول سوره در ذيل آيه « يَسْئَلُونَكَ عَنِ الأَنْفالِ قُلِ الأَنْفالُ لِلَّه وَالرَّسُولِ . . . » گذشت به دست مىآيد كه منظور از جمله * ( « وَما أَنْزَلْنا عَلى عَبْدِنا يَوْمَ الْفُرْقانِ » ) * حليت تصرف در غنيمت است كه در آخر سوره در ضمن سياق آياتى در باره آن فرمود : « فَكُلُوا مِمَّا غَنِمْتُمْ حَلالًا طَيِّباً » . و منظور از * ( « يَوْمَ الْفُرْقانِ » ) * روز بدر است به شهادت اينكه دنبالش فرمود : * ( « يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعانِ » ) * ، زيرا آن روزى كه خداوند حق و باطل را روبروى هم قرار داد و آن دو را از هم جدا كرد و به تصرف خود حق را احقاق و با يارى نكردنش از باطل آن را ابطال نمود همان روز بدر بود . و جمله * ( « وَاللَّه عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ » ) * به منزله تعليل است براى جمله * ( « يَوْمَ الْفُرْقانِ » ) * نظر به دلالتى كه دارد بر اينكه خداوند حق را از باطل جدا كرد ، مثل اينكه گفته شده باشد : خدا بر هر چيزى قادر است ، و به همين دليل مىتواند حق و باطل را از هم جدا سازد .

--> ( 1 ) سوره انفال آيه 9 ( 2 ) سوره انفال آيه 12 ( 3 ) هنگامى كه به مؤمنين مىگفتى آيا اين براى شما بس نيست كه پروردگارتان شما را با سه هزار فرشته نازل شده مدد فرمايد ؟ . بلكه اگر خويشتندارى نموده و تقوى به خرج دهيد ، و دشمنان در همين شور و هيجان خود بر شما بتازند پروردگارتان شما را با پنج هزار فرشته نشاندار كمك مىكند . سوره آل عمران آيه 125